انواع ترک ها در محیط های حاوی سولفید هیدروژن
1. ترک تنشی هیدروژنی Hydrogen stress cracking) HSC)
ترک ناشی از حضور توأم هیدروژن در فلز و تنش کششی(به صورت تنش اعمالی یا تنش باقیمانده در فلز) میباشد.
یادآوری: ترک تنشی هیدروژنی به عنوان ترکهای ایجاد شده در فلزاتی که نسبت به ترک تنشی سولفیدی حساس نمیباشند مطرح میشود اما هنگامی که به عنوان کاتد در یک اتصال گالوانیک با فلز دیگری که به صورت آند به شدت خورده میشود متصل شود، میتواند شکننده یا ترد شود. واژه ترک تنشی هیدروژنی گالوانیکی نیز برای این فرآیند مورد استفاده قرار میگیرد.
2. تنش باقیمانده
تنش موجود در یک قطعه صرفنظر از نیروهای خارجی و یا گرادیانهای حرارتی است .
3. ترک خوردگی در نواحی نرم Soft zone cracking) SZC)
نوعی ترک تنشی سولفیدی است که در فولاد دارای یک ناحیه نرم موضعی Soft zone با استحکام تسلیم پایین رخ میدهد.
یادآوری: تحت بارهای اعمالشده به سبب شرایط کاری و تجمع کرنشهای پلاستیکی در مواضع نرم، استحکام این نواحی ممکن است کاهش یافته و بنابراین حساسیت به ایجاد ترک از نوع ترک تنشی سولفیدی در یک ماده مقاوم به ترک تنشی سولفیدی نیز افزایش مییابد. بیشتر نواحی نرم در نقاط جوش در فولادهای کربنی مشاهده میشوند.
4. ترک پلهای Stepwise cracking) SWC)
ترک ایجاد شده در فولاد در اثر پیشرفت ترکهای هیدروژنی در مقاطع نزدیک و در تماس با آن است.
یادآوری: این واژه ظاهر ترک را توصیف مینماید .به هم پیوستن ترکهای هیدروژنی برای ایجاد ترک پلهای به کرنش موضعی میان ترکها و تردی فولاد مجاور ناشی از هیدروژن حل شده، بستگی دارد. عموماً ترک هیدروژنی و ترک پلهای در صفحات فولادی با استحکام کم که در تولید لولهها و مخازن کاربرد دارند پدیدار میشود.
5. ترک خوردن در اثر خوردگی تنشی stress corrosion cracking) SCC)
ترک خوردن فلز به دلیل تأثیر همزمان فرآیندهای آندی خوردگی موضعی و وجود تنشهای کششی(باقیمانده و یا اعمال شده) در حضور آب و سولفید هیدروژن میباشد.
یادآوری: وجود کلریدها و یا اکسیدکنندهها و افزایش دما میتواند باعث افزایش آسیبپذیری فلزات در برابر فرآیند حمله آندی باشد.
6. ترک هیدروژنی در راستای تنش Stress – oriented hydrogen – induced cracking) SOHIC)
ترکهای کوچکی که تقریباً در راستای عمود بر جهت تنش اصلی(باقیمانده و یا اعمال شده) شکل میگیرد، این ترکها غالباً کوچک و مستقل از یکدیگر و به صورت نردبانی بوده و از پیوستن ترکهای(بعضی اوقات کوچک) ایجاد شده از قبل به وجود میآیند.
یادآوری: نمای ترک خوردن میتواند به صورت ترک تنشی سولفیدی به وجود آمده توسط تأثیرات همزمان تنش خارجی و کرنش موضعی در اطراف ترکهای هیدروژنی دستهبندی گردد. این پدیده در فلز پایه لولهای که به صورت عمودی جوشکاری شده و در ناحیه متأثر از حرارت ناشی از جوشکاری در مخازن تحت فشار رخ میدهد یک پدیده نسبتاً نامتداول است که عموماً در لولههایی از جنس فولاد فریتی با استحکام پایین و فولادهای مورد استفاده در ساخت مخازن تحت فشار مشاهده میشود.
7. ترک تنشی سولفیدی Sulfide stress cracking) SSC)
ترک خوردن فلز در اثر تأثیر همزمان خوردگی و تنش کششی(باقیمانده و یا اعمالشده) در حضور آب و سولفید هیدروژن است.
یاد آوری: ترک تنشی سولفیدی نوعی از ترک تنشی هیدروژنی میباشد که شامل ترد شدن فلز توسط هیدروژن اتمی است که از واکنش خوردگی اسیدی بر سطح فلز به وجود میآید .جذب هیدروژن در حضور سولفیدها بیشتر میشود و اتم هیدروژن موجود میتواند در فلز نفوذ کرده و باعث کاهش چقرمگی و افزایش حساسیت در برابر ترک خوردن شود. مواد فلزی با استحکام بالا و نواحی سخت شده در اثر جوشکاری مستعد ترک تنشی سولفیدی هستند.
این وبلاگ متعلق به